De zorgverzekering en het eigen risico

Situatie rondom de zorgverzekering 2018

Dit onderzoek over de zorgverzekering en het eigen risico heeft betrekking op de situatie in 2015. Onderzoeken met betrekking tot de de huidige situatie en de zorgverzekering 2018 verschijnen op onze pagina over de zorgverzekering 2018.


Meer dan een kwart van de Nederlanders zou zich hoe dan ook willen verzekeren tegen het wettelijk verplichte eigen risico. Nog eens 40 procent zou dit willen doen als de voorwaarden gunstig genoeg zijn. Dat blijkt dit jaar uit ons Nationaal Zorgonderzoek dat wij hielden in samenwerking met dokterdokter.nl. In zes jaar tijd is het verplichte eigen risico met maar liefst 150 procent gestegen. Aan het onderzoek van het Zorgverzekering Informatie Centrum deden 2208 respondenten mee.

In 2009 bedroeg het wettelijk verplichte eigen risico nog 150 euro op jaarbasis. In 2015 loopt dit, met een verhoging van 15 euro per jaar, op tot 375 euro. In zes jaar tijd zijn deze kosten met ruim 150 procent gestegen, wat neerkomt op een stijging van 225 euro. Ook is twee jaar na de invoering van het huidige zorgstelsel de no-claimkorting komen te vervallen, waardoor ook mensen die geen zorg nodig hebben dit bedrag mislopen. Dit was voor ons reden om dit jaar extra te letten op het eigen risico in het Nationaal Zorgonderzoek.

 

Stijging eigen risico

 

Eigen risico en chronisch zieken

Chronisch zieken hebben het zwaarst te lijden onder de hoge kosten van het eigen risico. Van deze groep zou 32,3 procent van de ondervraagden zich zelfs tegen deze kosten willen verzekeren, tegenover 18,4 procent van de ondervraagden die zelden of nooit het ziekenhuis bezoekt. 89,9 procent van de chronisch zieken geeft aan jaarlijks het volledige verplichte eigen risico te betalen.

Chronisch zieken kunnen hierdoor de maandelijkse zorgpremie niet verlagen door middel van een hoger vrijwillig eigen risico. Zo heeft 88 procent van de chronisch zieken sinds de invoer van het zorgstelsel het eigen risico niet aangepast en verhoogde slechts 2,7 procent dit bedrag. Van de niet-chronisch zieken heeft 10,5 procent het eigen risico juist verhoogd in de laatste jaren.

 

Eigen risico chronisch niet chronisch

Eigen risico en geslacht

Mannen veranderen over het algemeen vaker de hoogte van het eigen risico. 16 procent van de mannen heeft het eigen risico in de afgelopen jaren aangepast. Bij vrouwen is dit percentage slechts 10,4 procent.  Dit zou kunnen komen doordat vrouwen vaker het eigen risico moeten betalen. Opmerkelijk is dat 24,8 procent van de vrouwen zegt het eigen risico te willen verzekeren. Bij mannen is dit 28 procent. 41,7 procent van de vrouwen zou het eigen risico verzekeren als de voorwaarden goed zijn, bij de mannen is dit percentage 31,1 procent.

Eigen risico en leeftijd

Jongeren zijn het minst bezig met het eigen risico, dit blijkt onder meer uit het feit dat 13 procent van de respondenten uit deze groep niet weet of zij het eigen risico hebben aangepast. Dit is het hoogste percentage van alle leeftijdsgroepen. In de leeftijdscategorie 26 tot en met 35 wordt het vrijwillig eigen risico met een percentage van 10,7 procent het vaakst aangepast. Naarmate de deelnemers ouder worden neemt dit percentage vervolgens steeds verder af.

 

Eigen risico verhoogd

 

Van de respondenten vanaf 36 jaar heeft meer dan 80 procent het eigen risico gebruikt, terwijl dit percentage bij de respondenten onder de 25 jaar slechts 60,9 procent betreft. Het meest opvallende aan de resultaten is dat een grote groep van de jongeren onder de 25 zich voor het eigen risico zou willen verzekeren (43,5 procent). Bij de andere leeftijdscategorieën is deze groep aanzienlijk kleiner, zo rond de 25 procent.

Eigen risico en leefsituatie

Respondenten met kinderen hebben het eigen risico de laatste jaren vaker verhoogd dan respondenten zonder kinderen. Verder gebruikt 11.8 procent van de alleenstaanden het eigen risico niet, terwijl dit percentage bij samenwonenden op een kleine 8 procent ligt. Van de samenwonenden wil 24,8 procent zich voor het eigen risico verzekeren, tegenover 28,2 procent bij alleenstaanden.

Eigen risico en opleiding

Universitair opgeleiden (wo’ers) zijn over het algemeen meer bezig met hun zorgverzekering. Dit blijkt uit het feit dat een groot deel het eigen risico heeft aangepast. 11,1 procent van de wo’ers heeft het eigen risico sinds de invoering van het huidige zorgstelsel één of meerdere keren verhoogd. Dit kan komen doordat zij gemiddeld minder zorg nodig hebben en met een hoger vrijwillig eigen risico een lagere zorgpremie hoeven te betalen. 15,3 procent van de wo’ers heeft het eigen risico zelfs nog nooit gebruikt. Dit is een groot verschil ten opzichte van hbo’ers en mbo’ers, waar respectievelijk 9,2 procent en 8,3 procent van de mensen het eigen risico nog nooit heeft gebruikt.

 

Eigen risico niet gebruikt